قیمت خانه سر به فلک کشید اجاره بها دو برابر شد
به گزارش سنج نیوز، بازار خرید و اجاره مسکن زیر فشار رشد قیمت ها قرار دارد و دولت با عرضه طرح های حمایتی می کوشد کمی از این فشار را کم کند. اما آیا این سیاستها می توانند بحران مسکن را حل کنند؟ بیت الله ستاریان، کارشناس بازار مسکن می گوید، بحران مسکن در اقتصاد و کمبود عرضه ریشه دارد.
به گزارش سنج نیوز به نقل از خبر آنلاین، ظرف یک سال گذشته قیمت خانه سر به فلک کشیده و اجاره بها هم رشد افسارگسیخته ای داشته است. بررسی ها نشان میدهد قیمت اجاره خانه، خصوصاً در پایتخت، از نرخ تورم هم پیشی گرفته و بخش بزرگی از مستأجران را با مشکلات اساسی معیشتی مواجه کرده است.
برخی برآوردها از بازار اجاره هم حکایت از آن دارد که قیمت اجاره خانه در پایتخت ظرف یک سال قبل حدود دو برابر افزایش پیدا کرده و همین موضوع، فشار مضاعفی بر مستأجران کم بضاعت وارد کرده است. در چنین شرایطی، دولت نسخه هایی را برای حل مشکلات حوزه مسکن می پیچید که با حقیقت های بازار هماهنگی ندارد.
طرح مسکن استیجاری که از سال قبل گل سرسبد طرح های وزارت راه بود، حالا به راه افتاده است. اما این سوال مطرح است که چنین طرح های حمایتی چقدر کارآمد هستند و تا چه میزان می توانند مشکلات بازار مسکن را حل و فصل کنند؟ خصوصاً این که علاوه بر طرح مسکن استیجاری، طرح های حمایتی بیشتری هم از سالهای گذشته وجود دارند که همچنان نیمه تمام مانده اند.
بیت الله ستاریان، کارشناس بازار مسکن، در گفت و گو با تجارت نیوز به بررسی کار آمدی طرح های مسکن حمایتی پرداخته است.
دولت در قبال قسمتی از دهک های پایین جامعه که توان تأمین سرپناه را ندارند، وظیفه دارد
ستاریان در رابطه با طرح های حمایتی مسکن بیان نمود: «من همیشه در رابطه با طرح های حمایتی که دولت ها در دنیا اجرا می کنند، توضیحات مفصلی داده ام. مبنای بحث هم این است که چه معضل مسکن وجود داشته باشد و چه نداشته باشد، دولت در قبال قسمتی از دهک های پایین جامعه که توان تأمین سرپناه را ندارند، وظیفه ای دارد.»
وی در ادامه افزود: «حتی در کشورهایی که اساسا مشکل مسکن ندارند و مسکن مانند سایر کالاها در دسترس می باشد، باز هم دولت ها برای قسمتی از جامعه که قدرت خرید یا حتی اجاره مسکن را ندارند، مداخله می کنند.»
در کشورهای مختلف، دولت ها متناسب با جمعیت هدف، سالانه ۲۰ تا ۳۰ هزار واحد برای گروههای کم توان مسکن تولید می کنند
این کارشناس بازار مسکن در رابطه با طرح های حمایتی در سایر کشورها اظهار نمود: «در کشورهای مختلف، دولت ها متناسب با جمعیت هدف، سالانه مثلاً ۲۰ تا ۳۰ هزار واحد برای گروههای کم توان مسکن تولید می کنند؛ گاهی بصورت اجاره منوط به تملیک، گاهی مسکن ویژه با اجاره های بسیار پایین و گاهی هم فقط بصورت اجاره داری حمایتی. ما هم در ایران نمونه هایی از این طرح ها داشته ایم؛ مثل مسکن اجتماعی، اجاره منوط به تملیک و حالا هم مسکن استیجاری.»
ما با یک بحران مسکن مواجهیم و این بحران با ۲۰ یا ۴۰ هزار واحد استیجاری یا واگذاری زمین و اجاره داری صنعتی حل نمی شود
ستاریان افزود: «اما مسئله این است که این طرح ها مشکل مسکن ایران را حل نمی کنند. این طرح ها وظیفه دائمی همه کشورها در همه جای دنیاست؛ حتی کشورهایی که مشکل مسکن ندارند هم، چنین سیاست هایی را اجرا می کنند. در صورتیکه ما با یک بحران مسکن مواجهیم و این بحران با ۲۰ یا ۴۰ هزار واحد استیجاری یا واگذاری زمین و اجاره داری صنعتی حل نمی شود.»
امروز ارقامی را در رابطه با اجاره بها می شنوید که قبلا با همان مبلغ می شد خانه خرید!
ستاریان به ریشه اصلی بحران های بازار مسکن اشاره و بیان نمود: «مشکل مسکن ما ریشه در ساختار اقتصاد دارد. امروز ارقامی را در رابطه با اجاره بها می شنوید که قبلا با همان مبلغ می شد خانه خرید. این وضعیت هم بصورت تصاعدی هر سال بدتر می شود، چونکه کسری عرضه مسکن هر سال به کسری سال قبل اضافه می شود. ما هر سال کسری عرضه بیشتری نسبت به سال قبل داریم. وقتی عرضه کم باشد و تقاضا مدام افزایش پیدا کند، نرخها بصورت تصاعدی بالا می روند.»
سالانه به یک میلیون مسکن نیاز داریم و طرح آشیان دردی از آن دوا نمی کند
این کارشناس بازار مسکن در رابطه با کار آمدی طرح مسکن استیجاری اظهار داشت: «طرح آشیان، طرحی نیست که بتواند مشکل بازار مسکن را حل کند. مشکلات بازار مسکن با این طرح ها حل نمی گردد. ما سالانه دست کم به یک میلیون واحد مسکونی نیاز داریم و این نیاز حداقل تا دو دهه آینده ادامه دارد.»
ستاریان اضافه کرد: «بعد از آن باید برمبنای جمعیت، استهلاک ساختمان ها، ضریب تخریب و سایر فاکتورها محاسبه جدید صورت گیرد. اما فعلاً نیاز قطعی کشور بین یک تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار واحد در سال است.»
کسری سالانه عرضه مسکن حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار واحد است که خویش را در حاشیه نشینی، کپرنشینی، چادرخوابی و انواع صدمه های اجتماعی نشان می دهد
ستاریان در رابطه با میزان نیاز حقیقی جامعه به مسکن توضیح داد: «در دهه قبل هم احتیاج به یک میلیون واحد مسکونی وجود داشت، اما تولید حقیقی ما حتی به ۳۰۰ هزار واحد در سال هم نمی رسد. یعنی هر سال حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار واحد کسری داریم. این کسری خودش را در جامعه به صورت حاشیه نشینی، کپرنشینی، چادرخوابی و انواع صدمه های اجتماعی نشان میدهد. این وضعیت خطرناکست و باید حل شود.»
دولت نباید بصورت مستقیم در بازار دخالت کند، چونکه تولیدکننده اصلی مسکن بخش خصوصی است
این کارشناس بازار مسکن با تأکید بر این که دولت نباید بصورت مستقیم در بازار دخالت کند، اظهار داشت: «اما حل بحران کمبود مسکن به معنای این نیست که دولت خودش یک میلیون واحد بسازد. در همه دنیا، تولیدکننده اصلی مسکن بخش خصوصی است. در ایران هم حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد همان ۳۰۰ هزار واحد تولید شده، توسط بخش خصوصی تولید می شود.»
دولت با مشارکت بانکها و شرکتهای خصولتی تنها ۱۱ درصد از مسکن کشور را تولید کرد
ستاریان به توانایی محدود دولت در تولید مسکن اشاره و اظهار نمود: «با وجود این که بانک ها، شرکتهای خصولتی و مجموعه های مختلفی به این حوزه ورود کردند، اما در نهایت ساخت حدود ۱۱ درصد سقفی را که طی دو دهه گذشته ساخته شده، در مقایسه با بخش خصوصی رقم زده اند. بخش خصوصی همچنان ۹۰ تا ۹۵ درصد از تولید مسکن را بر عهده دارد.»
او اضافه کرد: «اما سوال این است که چرا بخش خصوصی، با وجود در اختیار داشتن ۹۵ درصد تولید، نمی تواند به تولید سالانه یک میلیون واحد مسکونی برسد؟ این موضوعی است که باید حل شود. ما باید این مسئله را در اقتصاد کشور ریشه یابی نماییم.»
این کارشناس بازار مسکن افزود: «چرا بخش خصوصی کشورهای همسایه نه تنها نیاز کشور خودشان را تأمین می کنند، بلکه برای کشور ما بازار ایجاد و سرمایه های ما را جذب می کنند؟ این مسایل را باید حل کرد.»
طرح های حمایتی بعد از حل بحران های مسکن جایگاه خویش را پیدا می کنند
ستاریان با اشاره به لزوم حل بحران ها، بیان نمود: «اگر این مسایل را حل کردیم، آن وقت می توانیم بگوییم که دیگر مشکل مسکن حل شده است. در آن صورت همه کارمندان و اقشار مختلف جامعه به مسکن دسترسی دارند، اما باز هم امکان دارد قسمتی از یک دهک در جامعه، مثلاً در جامعه ۹۰ میلیونی ما حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار نفر، وجود داشته باشند که با وجود این که اجاره ها ارزان شده و مثلاً به یک پنجم درآمد هر فرد رسیده است، باز هم نتوانند سرپناه داشته باشند. آن وقت این حرف ها و این نوع طرح ها جایگاه خودشان را پیدا می کنند و می توانند برای آن گروه هدف مورد استفاده قرار بگیرند.»
به طور خلاصه در کشورهای مختلف، دولت ها متناسب با جمعیت هدف، سالانه ۲۰ تا ۳۰ هزار واحد برای گروه های کم توان مسکن تولید می کنند این کارشناس بازار مسکن در ارتباط با طرح های حمایتی در دیگر کشورها اظهار داشت: در کشورهای مختلف، دولت ها متناسب با جمعیت هدف، سالانه مثلا ۲۰ تا ۳۰ هزار واحد برای گروه های کم توان مسکن تولید می کنند؛ گاهی به صورت اجاره منوط به تملیک، گاهی مسکن ویژه با اجاره های بسیار پایین و گاهی هم فقط به صورت اجاره داری حمایتی. این وضعیت هم به صورت تصاعدی هر سال بدتر می شود، چراکه کسری عرضه مسکن هر سال به کسری سال قبل اضافه می شود. در آن صورت همه کارمندان و اقشار مختلف جامعه به مسکن دسترسی دارند، اما باز هم امکان دارد قسمتی از یک دهک در جامعه، مثلا در جامعه ۹۰ میلیونی ما حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار نفر، وجود داشته باشند که با توجه به این که اجاره ها ارزان شده و مثلا به یک پنجم درآمد هر فرد رسیده است، باز هم نتوانند سرپناه داشته باشند.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب